Wydawca treści Wydawca treści

Leśna pamięć o Powstaniu Styczniowym

22 stycznia 2026 r. minęła 163. rocznica Powstania Styczniowego, które miało również konsekwencje dla przyszłego funkcjonowania lasów i polskiej administracji leśnej.

Powstanie styczniowe to polskie powstanie narodowe przeciwko Imperium Rosyjskiemu, ogłoszone Manifestem 22 stycznia 1863 r. wydanym w Warszawie przez Tymczasowy Rząd Narodowy. Wybuchło 22 stycznia 1863 r. w Królestwie Polskim i 1 lutego 1863 r. na Litwie. Powstanie trwało do jesieni 1864 r. 

Powstanie to było największym polskim powstaniem narodowym, miało charakter wojny partyzanckiej, toczącej się w znacznej części w lasach. Objęło swym zasięgiem teren Królestwa Polskiego, łącznie z Litwą, a największe boje stoczono na Lubelszczyźnie, Podlasiu, Białorusi, Litwie, a także obszarze między Wisłą a Pilicą, stanowiącym obecnie teren RDLP w Radomiu. Powstanie niosło też konsekwencje dla przyszłego funkcjonowania lasów i polskiej administracji leśnej. Były to czasy związane z kradzieżami drewna, efektami uwłaszczenia, represjami na administracji leśnej, obciążeniem lasów rządowych różnymi formami służebności rzeczowych lub świadczeniowych. Administracja leśna była także regularnie szykanowana i aresztowana. Wśród leśników można znaleźć potomków wielkich dowódców Powstania Styczniowego.

Mimo że w większości areną wielu walk powstańczych w latach 1863 i 1864 był obecny obszar RDLP w Białymstoku, Warszawie, Radomiu, Łodzi i Lublinie to jednak wiele bitew i potyczek miało miejsce w południowej części RDLP w Toruniu - w okolicy Brześcia Kujawskiego.

W rejonie wsi Chrośna w 1919 r. zginęli dwaj powstańcy wielkopolscy - Michał Dyrda i Franciszek Piotrowski. W 1921 r. ich szczątki ekshumowano i pochowano na cmentarzu przy kościele Św. Stanisława. Na pamiątkę bitwy i bohaterskiej śmierci powstańców Nadleśnictwo Solec Kujawski postanowiło postawić krzyż. Stało się to w 1925 r. W 1939 r. krzyż zniszczyli Niemcy. Ponownie stanął on w 1950 r., a kolejny raz w 1987 r. W  roku stulecia odzyskania przez Solec Kujawski niepodległości, stanął czwarty krzyż upamiętniający powstańców. W jego odsłonięciu wzięli udział przedstawiciele samorządów Solca Kujawskiego, Nowej Wsi Wielkiej oraz zaproszeni goście. Przez cały czas krzyż znajdował się pod opieką Nadleśnictwa Solec Kujawski, które było inicjatorem tej uroczystości.